18 maja 2022
Prawo nieruchomości
Prawo spółek

Cała Polska specjalną strefą ekonomiczną

Polska Strefa Inwestycji to nowy program wspierania inwestycji w Polsce, który wkrótce zastąpi funkcjonujące od początku lat 90 specjalne strefy ekonomiczne. Największą nowością tego programu jest całkowite odejście od ograniczeń terytorialnych dotyczących możliwości uzyskania wsparcia w formie zwolnienia z podatku dochodowego. Nowe przepisy znoszą granice tzw. specjalnych stref ekonomicznych, a przez to stwarzają szanse na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw.

 

 

Dotychczasowy stan faktyczny i prawny


Funkcjonujący dotychczas mechanizm wspierania nowych inwestycji i pomocy publicznej w postaci zwolnienia od podatku dochodowego był możliwy jedynie w odniesieniu do działalności gospodarczej prowadzonej na specjalnie wyodrębnionych w tym celu obszarach, stanowiących tzw. specjalne strefy ekonomiczne.


Celem przyjętej w 1994 r. ustawy o SSE było przede wszystkim wsparcie procesu transformacji gospodarczej, w szczególności poprzez przyspieszenie rozwoju gospodarczego na określonych częściach terytorium kraju, a instrumenty w niej ujęte były dostosowane do realiów ustrojowych, gospodarczych i ekonomicznych z początku lat 90-tych ubiegłego wieku, w tym zjawiska dużego bezrobocia oraz niepełnego wykorzystywania infrastruktury przemysłowej, w postaci zakładów przemysłowych, które ujawniły się po rozpoczęciu procesu transformacji. Polska musiała na nowo zdefiniować i stworzyć przemysł zdolny do funkcjonowania w warunkach rynkowych. Równocześnie zapóźnienie technologiczne, a także niedobór krajowego kapitału wymuszały potrzebę sprowadzania do Polski bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Wprowadzone ustawą o SSE instrumenty prawne zapewnić miały realizację tych celów, przeciwdziałać bezrobociu oraz aktywizować niewykorzystywaną infrastrukturę przemysłową.


Wprowadzone zmiany polegały głównie na dostosowaniu krajowych regulacji dotyczących SSE do przepisów unijnego prawa o pomocy publicznej oraz przedłużyły funkcjonowanie SSE do 2026 r.

 

Potrzeba i cel wprowadzenia nowej regulacji


Do tej pory dostęp sektora MŚP do korzyści strefowych był ograniczony. Wynikało to z faktu, że aby uruchomić nowy projekt inwestycyjny w strefie i korzystać z ulg, trzeba było fizycznie działać na terenie jednej z 14 specjalnych stref ekonomicznych. To z kolei wykluczało podmioty, które już były właścicielami jakiegoś terenu, miały już jakiś dorobek inwestycyjny i nie mogły przenieść się na tereny strefowe. Objęcie gruntu prywatnego specjalną strefą ekonomiczną wymagało natomiast zadeklarowania inwestycji rzędu kilkudziesięciu milionów euro, co dla wielu przedsiębiorców stanowiło próg zaporowy, który wykluczał ich z możliwości skorzystania z narzędzia, jakim jest ulga podatkowa w ramach specjalnej strefy ekonomicznej.

 

Główne założenia nowej regulacji


Instrument pomocy publicznej w postaci zwolnień podatkowych według nowej regulacji adresowany jest do ogółu przedsiębiorców planujących nowe inwestycje na terytorium Polski. W przeciwieństwie do wcześniejszych rozwiązań, które dotyczyły jedynie inwestycji realizowanych w ściśle określonych lokalizacjach, o wsparcie przewidziane w nowej ustawie mogą ubiegać się wszyscy przedsiębiorcy, niezależnie od miejsca prowadzonej działalności gospodarczej i planowanej inwestycji.


W przypadku ustawy o SSE okres korzystania przez danego przedsiębiorcę ze zwolnienia podatkowego był powiązany z datą końcową funkcjonowania danej strefy. Według nowej regulacji, decyzje o wsparciu i zwolnieniu od podatku będą wydawane indywidualnie dla każdego przedsiębiorcy na czas oznaczony od 10 do 15 lat w zależności od intensywności pomocy publicznej w danym województwie. Zasadniczy wpływ na wysokość ulgi podatkowej ma wielkości firmy oraz obszar jej działania. Dodatkowe punkty są przyznawane firmom z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, a także za lokalizację w regionie o wysokiej stopie bezrobocia lub tracącym funkcje społeczno-gospodarcze. Premiowane mają być te przedsięwzięcia, które wpływają na konkurencyjność i innowacyjność regionalnych gospodarek. Przykładowo, na terenie województwa pomorskiego duża firma może ubiegać się ulgę w wysokości 35%, średnia 45%, a mała 55%. W najsłabiej rozwiniętych gospodarczo regionach Wschodniej Polski zwolnienia podatkowe mogą sięgać nawet 70% kosztów kwalifikowanych inwestycji.


Wysokość pomocy publicznej (ulgi podatkowej) liczona jest jako procent od kosztów związanych z nową inwestycją lub kosztów związanych z tworzeniem nowych miejsc pracy. Środki zaoszczędzone w związku ze skorzystaniem z ulgi mogą być wydatkowane w dowolny sposób, zarówno na cele inwestycje, jak i konsumpcyjne.


Na uwagę zasługuje fakt, ze nowa ustawa przewiduje możliwość otrzymania przez przedsiębiorcę więcej niż jednej decyzji o wsparciu, np. w przypadku realizacji przez jednego przedsiębiorcę kilku nowych inwestycji. Ponadto, w ramach jednego projektu inwestycyjnego przedsiębiorca może korzystać z różnych źródeł pomocy publicznej, nie tylko zwolnienia z podatku dochodowego, ale również z dotacji unijnych, grantów rządowych, dofinansowania tworzenia nowych miejsc pracy, zwolnienia z podatku od nieruchomości etc.

 

Podsumowanie


Wprowadzone zmiany w zakresie wspierania nowych inwestycji w Polsce wychodzą naprzeciw współczesnym realiom społeczno-gospodarczym, w szczególności poprzez stworzenie preferencyjnych warunków dla funkcjonowania MŚP. Dla tej grupy przedsiębiorstw zostały przewidziane specjalne, znacznie niższe kryteria ubiegania się o ulgi podatkowe, a także wyższe kwotowo ulgi, co powinno w znacznym stopniu ułatwić dostęp MŚP do środków pomocy publicznej.


W szerokim aspekcie należy także zakładać większy napływ inwestycji w rejony słabiej rozwinięte, które na obecnym etapie rozwoju nie są w stanie sprostać wygórowanym wymaganiom dużych inwestorów.

 

Marek Kowalski
adwokat
ZOBACZ RÓWNIEŻ